راز حلال بودن یک محصول فقط در ترکیبات آن نیست

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، عباس مهدیزاده، دبیر کمیته غذایی همایش بین المللی حلال و سلامت که صبح دوشنبه 11 آبان در سالن اجلاس سران برگزار می شود؛ با تأکید بر ضرورت نگاه جامع و علمی به موضوع حلال در صنایع غذایی، اظهار کرد: تحولات فناوری در صنعت غذا، پیچیده تر شدن ترکیبات محصولات و گسترش استفاده از مواد اولیه و افزودنی های متنوع، ضرورت ارتقای رویکردهای نظارتی و ارزیابی در حوزه محصولات حلال را دوچندان کرده است. در چنین شرایطی، احراز حلال بودن یک محصول نیازمند شناخت دقیق منشأ مواد اولیه، ماهیت ترکیبات و فرایندهای تولید آن است.

وی افزود: در صنایع غذایی امروز، بسیاری از محصولات حاصل ترکیب چندین ماده اولیه، افزودنی، آنزیم، امولسیفایر، پایدارکننده و مواد کمکی فرایند هستند که ممکن است منشأهای متفاوت گیاهی، حیوانی یا زیستی داشته باشند. ازاین رو، بررسی منشأ و نحوه تولید این ترکیبات، مستندسازی اطلاعات فنی و ارزیابی مسیر ورود آن ها به چرخه تولید، از الزامات مهم صیانت از اصالت و هویت حلال محصولات غذایی به شمار می رود.

مهدیزاده با اشاره به جایگاه مرکز ملی تحقیقات حلال جمهوری اسلامی ایران در توسعه دانش تخصصی این حوزه تصریح کرد: برخورداری این مرکز از آزمایشگاه تخصصی و ظرفیت های پژوهشی برای شناسایی منشأ مواد اولیه و ترکیبات تشکیل دهنده محصولات، یکی از مزیت های مهم آن به شمار می رود. انجام مطالعات و آزمایش های تخصصی با بهره گیری از روش های نوین علمی، امکان بررسی دقیق تر ماهیت مواد به کاررفته در فرآورده ها و ارزیابی انطباق آن ها با الزامات حلال را فراهم می کند و می تواند پشتوانه علمی معتبری برای تولیدکنندگان و نظام ارزیابی محصولات حلال باشد.

دبیر کمیته غذایی همایش بین المللی حلال و سلامت ادامه داد: مأموریت این مرکز صرفاً به انجام آزمایش های موردی محدود نمی شود، بلکه توسعه تحقیقات کاربردی، شناسایی علمی منشأ ترکیبات و به کارگیری روش های نوین آزمایشگاهی در بررسی فرآورده ها از محورهای مهم فعالیت آن است. این ظرفیت می تواند به تولیدکنندگان کمک کند تا با شناخت دقیق مواد اولیه و فرایندهای تولید، الزامات لازم برای دریافت و استفاده از نشان حلال را بهتر رعایت کنند.

وی با اشاره به اهمیت یکپارچگی زنجیره تأمین محصولات غذایی حلال گفت: رویکرد علمی در این حوزه باید فراتر از کنترل محصول نهایی باشد و تمام حلقه های زنجیره، از تأمین کننده مواد اولیه تا تولیدکننده، انبارداری، حمل ونقل، بسته بندی و عرضه را در بر بگیرد. ایجاد نظام های ردیابی پذیر، ثبت و تبادل اطلاعات و تفکیک مناسب محصولات و مواد اولیه در مراحل مختلف، می تواند احتمال بروز خطا و اختلاط ناخواسته را کاهش دهد و امکان نظارت مؤثرتر را فراهم کند.

مهدیزاده با تأکید بر ضرورت توجه هم زمان به الزامات حلال و اصول ایمنی و کیفیت مواد غذایی افزود: حلال بودن، ایمنی و کیفیت، مفاهیمی مرتبط اما دارای مبانی و الزامات تخصصی متمایزند و هر یک باید در چارچوب علمی و ضوابط مربوط به خود ارزیابی شوند. بنابراین، توسعه نظام های ارزیابی و نظارت باید به گونه ای باشد که ضمن رعایت الزامات شرعی، سلامت مصرف کننده و کیفیت محصول نیز به صورت دقیق مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به ظرفیت های اقتصادی و تجاری نشان حلال در بازارهای جهانی اظهار کرد: بخش قابل توجهی از مصرف کنندگان در کشورهای مختلف، به ویژه جمعیت مسلمان جهان، هنگام انتخاب محصولات غذایی به رعایت الزامات شرعی و اطمینان از حلال بودن محصول توجه دارند. از این منظر، احراز معتبر حلال بودن و برخورداری از نشان قابل اعتماد می تواند برای تولیدکنندگان، فرصتی ارزشمند جهت معرفی محصولات، افزایش اعتماد مصرف کنندگان و ورود به بازارهای جدید بین المللی فراهم کند. به همین دلیل، نشان حلال علاوه بر کارکرد نظارتی و اعتباری، می تواند به عنوان یکی از مزیت های رقابتی در توسعه صادرات و گسترش بازار محصولات غذایی مورد توجه قرار گیرد.

دبیر کمیته غذایی همایش بین المللی حلال و سلامت خاطرنشان کرد: برگزاری این همایش فرصتی برای طرح چالش های علمی و اجرایی صنعت غذا، تبادل تجربه میان متخصصان و فعالان این حوزه و ایجاد پیوند مؤثرتر میان مراکز پژوهشی، نهادهای نظارتی و بخش تولید است. انتظار می رود با هم اندیشی صاحب نظران، زمینه شناسایی اولویت های پژوهشی، تقویت زیرساخت های آزمایشگاهی و تدوین راهکارهای عملی برای ارتقای جایگاه محصولات غذایی حلال فراهم شود.